Home >> Artikelen >> Bosontsluiting opnieuw bekeken

Artikelen

Mini-symposium bosontsluiting

Bosontsluiting opnieuw bekeken

Een Verslag van de Activiteitencommissie door Annemieke Visser-Winterink
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Aansluitend aan de Algemene Leden Vergadering van de KNBV had de activiteitencommissie een middagprogramma georganiseerd met als thema; Bosontsluiting. Tijdens deze middag werd aandacht besteed aan een echt ouderwets "bosbouwonderwerp" maar dan in het licht van de huidige tijd.

Ruim 55 KNBV leden waren afgereisd naar Hilvarenbeek, waar in de nostalgisch aandoende herberg Den Hemel de eerste inleiding werd verzorgd door Patrick Jansen, Directeur van Stichting Probos te Wageningen. Met als titel "Bosontsluiting anders bekeken" prikkelde Patrick de aanwezigen om hun paden- en wegennet eens goed onder de loep te nemen. Allereerst is het belangrijk om de lange-termijn-doelen voor de ontsluiting te bepalen aan de hand van de lange-termijn-visie van het specifieke bosgebied. Vervolgens is het van belang de randvoorwaarden van de ontsluiting te bepalen. Daarna kunnen de aanwezige paden en wegen gewaardeerd worden. Aan de hand hiervan wordt een overzicht verkregen van paden die in hun huidige vorm gehandhaafd kunnen worden, paden waarvan bepaalde karakteristieken gehandhaafd kunnen worden maar wel moeten worden aangepast, paden die ongewijzigd kunnen blijven en, als laatste, paden die mogen verdwijnen. Deze nieuwe blauwprint kan vervolgens over het huidige paden- en wegennet worden gelegd om als "wegen- en padenbeheersvisie" te gaan dienen. Daarnaast drukte Patrick de aanwezigen op het hart om niet automatisch genoegen te nemen met de aanwezige bosontsluiting. Met de uitdaging "Doe eens een stapje achteruit en benader het geheel alsof je alles helemaal opnieuw mag indelen" sloot Patrick zijn presentatie af.

Als tweede kwam Kris Verheyen van de Universiteit van Gent aan het woord. In zeer hoog tempo werden de aanwezigen deelgenoot gemaakt van de meest recente onderzoeksresultaten van het onderzoek van Evy Ampoorter om antwoord te geven op de vraag: Bodemverdichting door gemechaniseerde houtoogst: noodzakelijk kwaad of vermijdbare schade? De effecten van bodemverdichting zijn tweeledig, biotisch en abiotisch. Kris gaat uitvoerig in op beide type effecten met een soms duizelingwekkende snelheid en hoeveelheid aan feiten en onderzoeksresultaten. De abiotische effecten van verdichting op de bodem is afhankelijk van de bodemtextuur en het bodemvochtgehalte. De biotische effecten hebben direct een impact op de aanwezige bodemfauna door middel van vermindering van O2 in de bodem en bewegingsvrijheid van de bodemorganismen. De eerste passage van een zware machine over een bodem levert het meeste verdichtingseffect op. Met toenemende passages neemt de verdere verdichting van de bodem niet meer toe. Het effect van zware machines op reeds verdichte bodem is dus kleiner dan op "maagdelijke-bodems". Helaas blijkt uit het verhaal van Kris dat het herstel van bodemverdichting zeer moeizaam is. Kunstmatig herstel is nagenoeg niet mogelijk en natuurlijk herstel gebeurt slechts zeer langzaam. Dit gegeven in combinatie met het effect van de eerste "betreding" pleit voor het instellen van vaste dunningspaden.

Na Kris was het woord aan Mark Vonk namens Meulendijks Rondhout. Het verhaal van Mark gaf een goed inzicht in de werkwijze van de bosexploitant en de meerwaarde van een optimale bosontsluiting met een minimale impact op het bos en de bezoeker. Goede draagkrachtige en afwaterende hoofdafvoerwegen en opslagplaatsen zijn van belang. Een goede voorbereiding blijkt van cruciaal belang voor zowel de exploitant als de bosbeheerder aangezien de bosontsluiting zijn effect heeft op de kostprijs van de uit te voeren werkzaamheden. Bosontsluitingstechnisch pleit Mark ervoor dat de "Insteek" in het perceel niet haaks op de bospaden is maar met een ruime bocht, zorg voor goede voorbereiding en goed kaartmateriaal. Ook is het van belang dat er per dunningsronde voldoende volume geblest wordt en dat er gewerkt wordt met een efficiënte werkplanning.

Als laatste kwam Etiënne Thomassen werkzaam bij de Bosgroep Zuid Nederland aan het woord. Hij gaf de introductie van het bosbeheer in de gemeente bossen van Hilvarenbeek. Etiënne voert hier het beheer en werkt met een netwerk van vaste dunningspaden waar door de exploitant niet vanaf mag worden geweken. Er wordt nu gewerkt aan een compleet netwerk van dunningspaden die alles bij elkaar 103 km zullen beslaan. Hierbij gaat Etiënne zeer systematisch te werk. Anders dan waar Mark Vonk voor pleitte legt Etiënne de dunningspaden haaks op de hoofdwegen. Dit heeft twee redenen. Ten eerste vergroot dit de herkenning van de paden en daarnaast is Etiënne van mening dat het visueel niet "minder lelijk" wordt als er met bochten wordt gewerkt. De aanwezigen kregen uitgebreid de gelegenheid om Etiënnes werkwijze in het veld te aanschouwen. Samen met Wouter Delforterie, ook werkzaam bij de Bosgroep Zuid Nederland, kregen de aanwezigen gedurende 2 uur een excursie door de bossen van Hilvarenbeek. De discussies gaven aan dat wellicht niet alle aanwezigen de werkwijze van Etiënnes dunningspadensystematiek ondersteunen maar het nodigde zeker uit tot nadenken en discussiëren. In de schemer begaven de aanwezigen zich nogmaals richting Herberg den Hemel om in een nostalgische setting onder het genot van een borrel nog wat na te praten over dunningspaden, grote machines, bosbouw en andere actuele onderwerpen, zoals de nieuwe Wet Natuur en het huidige politieke klimaat en de invloed daarvan op de sector.

Download

Reacties

Er zijn nog geen reacties.