Home >> Artikelen >> En... is Nederland klaar voor de Wildernis?

Artikelen

Mini-symposium

En... is Nederland klaar voor de Wildernis?

Een Verslag van de Commissie natuurlijke verjonging door Wilfrey van der Linden
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Op 8 oktober organiseerde de Commissie Natuurlijke Verjonging een middag over Wildernis in Nederland.

Jacob van Olst als middagvoorzitter start op een leuke manier met een stukje geschiedenis waarin het concept wildernis indirect al een rol speelde. Al eeuwen vroegen mensen zich af hoe ze met wildernis om moesten gaan, wat zich manifesteerde in totaal verschillende houdingen, verschillend gebruik van bossen en wat zich zelfs uitte in verschillende kunstvormen.

Frank Maasland van Free Nature stak als eerste spreker van wal, waarbij hij met ons nadacht over: Wildernis in Nederland, een haalbare kaart? Belangrijk waren hierbij de definitie van wildernis en wat de rol van de mens is in dit concept. Enerzijds hebben we in Nederland een civiel ingerichte vrijetijdsbesteding, maar anderzijds verlangen mensen meer naar puur natuur waarin het mogelijk is vrijheid te beleven door een gevoel van desolaatheid. Daarbij komt dat de natuur veel in petto blijkt te hebben, door spontane terugkomst van verschillende wilde dieren. Belangrijk is het completiseren van systemen zodat deze versterkt worden.

Matthijs Schouten (Staatsbosbheer en WUR) betoogde duidelijk dat de waarde en gewenstheid van natuur niet een natuurwetenschappelijk uitgangspunt heeft, maar een esthetisch debat is: het gaat om beeldvorming en wat we aantrekkelijk vinden. Daarin is het type natuur ten diepste een keuze. Met de uiterste gedrevenheid nam Matthijs ons mee door de geschiedenis van klassieke oudheid tot heden, waarbij hij door mooie verhalen verschillende houdingen schetste waaruit blijkt hoe de cultuur de rol van mensen ten opzichte van natuur bepaalde. Hoewel tijdens de middeleeuwen wildernis het oord der verschrikking was, was wildernis in de Renaissance een plaats van genot waarna wildernis tijdens de Romantiek zelfs sterk werd geromantiseerd. Een belangrijke les hieruit is dat ons beeld van de natuur een reflectie is van ons zelfbeeld, waaruit globaal een "€˜flight"€™ of "€˜fight"€™ houding uit voortkomt. Dit heeft weer gevolgen hoe wij naar wildernis kijken, hoe we wildernis ervaren en in welke mate we wildernis wensen, zowel als individu als collectief.

Saskia de Heij bracht ons weer terug in de praktijk waarin wildernis voornamelijk voorkomt in een nagenoeg natuurlijk landschap. Het "€˜wilder"€™ inrichten van natuurgebieden blijkt echter te stuiten op verschillende problemen. Hoewel veel recreanten volgens enquȇtes een bepaalde vorm van wildernis wensen, zijn ze er nog niet helemaal klaar voor om dit daadwerkelijk te ervaren. Bijvoorbeeld op de "€˜Tiengemeten"€™ raken recreanten in de problemen als ze zelf navigerend de weg moeten vinden door een nat gebied. De vraag is: tot hoever moeten we in de praktijk voorzieningen voor recreanten aanbrengen?

De lezingen werden voortgezet in een boeiende discussie met de sprekers als forumleden, enthousiast begeleid door Jacob van Olst. Het bleek lastig om wildernis ecologisch te bezien, en tegelijk inpasbaar te maken in de maatschappij. Daarnaast kwam er uit de discussie dat wildernis intrinsiek gezien ruimte verdient wat in Nederland mogelijk is, maar psychologisch is het nog niet haalbaar. Een optie is wildernis voorleggen aan de recreant en deze de structuur laten bepalen. Uiteindelijk bleek dat wildernis een keuze is waarbij vooral de motieven belangrijk zijn. Belangrijk hierin was het discussiepunt dat wildernis misschien een trend is, iets wat bepaalt in hoeverre we hiervoor onze gebieden moeten inrichten. De forumleden en Jacob van Olst gaven ons als afsluiting de vraag mee hoe wij als jonge bosbeheerders met wildernis willen omgaan in de toekomst. Een interessante vraag waarover tijdens de borrel door verschillende spruiten van "€˜Natuurlijke verjonging"€™ is nagepraat.

Reacties

Er zijn nog geen reacties.