Home >> Artikelen >> Generaties hebben landgoed Prattenburg zorgvuldig opgebouwd

Artikelen

Column

Generaties hebben landgoed Prattenburg zorgvuldig opgebouwd

Een Column van Kijken bij collega's door Leffert Oldenkamp
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Prachtige laan op Prattenburg
Prachtige laan op Prattenburg.

Onlangs bracht ik met de recent aangestelde beheerder een bezoek aan het landgoed Prattenburg. Dit particuliere landgoed van ruim 400 hectaren ligt uitgestrekt tussen de bebouwde kom van Veenendaal en die van Elst. De betovergrootvader van de huidige eigenaar, jhr. mr. L.H.J.M. van Asch van Wijk, is begonnen heide te bebossen. Behalve de enorme heidevelden waren er toen onbeschermde cultuurgronden en restantjes bos.

Generaties Asch van Wijk hebben sinds 1696 daaruit het landgoed Prattenburg, inclusief het in 1887 verbouwde huis, gemaakt tot wat het nu is. Bossen werden aangelegd, hout benut om inkomsten te genereren en om opnieuw bomen te planten. Hoewel vaak ondoordacht als te verfoeien ‘exoten’ aangeduid, vormen douglas, Japanse lariks en Amerikaanse eik een belangrijk bestanddeel van het landgoed. In fraaie afwisseling en menging met inheemse bomen als eik en beuk.

“Door langdurig en consistent te beheren op kwaliteiten die rekening houden met gebruikswaarde en met variaties in de groeiplaats, ontstaat een bosbeeld dat uniek genoemd mag worden.”

Door langdurig en consistent te beheren op kwaliteiten die rekening houden met gebruikswaarde en met variaties in de groeiplaats, ontstaat een bosbeeld dat uniek genoemd mag worden. Daarnaast schroomt deze landgoedeigenaar niet om soms eigenzinnige aandacht voor details te hebben, zoals een bijzondere boomvorm of een (te) dicht bosje voor dekking van het wild. In de oorlog werden in het midden van het landgoed 90 hectaren bos gevorderd en moest kaalslag plaatsvinden. De eigenaar heeft dat stuk herplant met grove den en daarna, met nieuwe inzichten over stabiliteit en natuurwaarden van het bos, tot een waardevol element van het landgoed gemaakt.

De huidige beheerder heeft door de consistente doelstelling van de eigenaar een duidelijke richtlijn. Uiteraard moeten er soms moeilijke beslissingen worden genomen. Zoals bij de prachtige lanen op het landgoed. Als die oud worden, vallen er gaten in. Het is dan de vraag of de laan als geheel moet worden herplant of dat een geleidelijke verjonging verstandig is. Als de doelstelling is majestueuze lanen ook in de toekomst op het landgoed te hebben dan zal de beheerder al gauw kiezen voor een totale verjonging in één keer. Dan kan een boom met bijvoorbeeld nesten van vleermuizen sneuvelen.

Een ander heikel punt vormt een eventuele introductie van edelherten, zoals dit op de Utrechtse Heuvelrug wordt overwogen. De eigenaar van Prattenburg laat niet zomaar toe dat het unieke bosbeeld wordt afgeknaagd. Wellicht voor hem voldoende reden om zich aan te sluiten bij de oproep van landgoedeigenaren in De Gelderlander van 10 november : ‘Landheren strijden tegen staatsnatuur’. Hoewel ‘pratten’ iets te maken zal hebben met de oorspronkelijke slechte groeiomstandigheden, hebben generaties van Asch van Wijk een prachtig landgoed gemaakt.

Leffert Oldenkamp

Deze column is oorspronkelijk verschenen in de Gelderlander op vrijdag 13 november 2009 en hier geplaatst als aanvulling op het verslag van een Kijken bij Collega's excursie.

Reacties

Er zijn nog geen reacties.