Home >> Artikelen >> Hout - een oude bekende als economische drager

Artikelen

Verslag middagprogramma 173e ALV

Hout - een oude bekende als economische drager

Een Verslag van de Activiteitencommissie
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Aansluitend aan de Algemene Ledenvergadering van de KNBV op vrijdag 13 april organiseerde de activiteitencommissie een middagprogramma rond het thema "Hout: een oude bekende als economische drager". Ruim 60 KNBV-leden waren voor deze middag afgereisd naar Harderwijk waar in Partycentrum de Slenkenhorst het programma begon met een viertal presentaties door (in dit geval) KNBV-leden.

Ontwikkelingen in de staande voorraad

Na een gezellige lunch werd de middag geopend door Henny Schoonderwoerd werkzaam bij Silve. Henny ging in zijn verhaal in op de ontwikkelingen in de staande voorraad in het Nederlandse bos. Op basis van een uitvoerige dataset, die verkregen is uit steekproefgewijze bosmonitoring genaamd Syhi/Woodstock, illustreerde Henny dat de houtvoorraad in het Nederlandse bos toeneemt terwijl de bijgroei afneemt. Resultaat hiervan is dat het bijgroeipercentage ook afneemt. Het bijgroeiperentage is, zoals Henny het noemt, de rente die je hebt op de voorraad. Goede nieuws is dat dit bijgroeipercentage met 3,9% nog altijd vele malen beter is dan de rente die de bank ons geeft. De cijfers laten zien dat de "economische" boomsoorten (Douglas, lariks en fijnspar) afnemen. De grove den, eik en berk daarin tegen nemen toe. Dit is representatief voor het gevoerde bosbeheer van de afgelopen jaren.

Door middel van de verschillende fasen in het bosecosysteem; open en jonge fase, dichte fase, staken fase en de boomfase illustreerde Henny dat de opbouw van het Nederlandse bos past in een omloop van 140 jaar. Kijkend naar de hoeveelheid bos in de staken fase dan zou men zelfs een omloop van 200 jaar verwachten. Uit deze cijfers kan geconcludeerd worden dat er een tijdlang te weinig is verjongd en dat er de laatste jaren weer meer aandacht komt voor verjonging. Henny concludeert op basis van zijn uitvoerige dataset dat er lange tijd te weinig aandacht is geweest voor eindkap en dat er op veel plaatsen te veel en te lang is doorgedund. We hebben relatief weinig bos in de open en jonge fase. Henny sluit af met de uitspraak dat houtoogst (weer) een aandachtpunt moet zijn.

Ontwikkelingen in de rondhoutsector

Annemieke Winterink werkzaam bij Probos ging in op de ontwikkelingen binnen de rondhoutsector. De cijfers laten duidelijk zien dat er steeds minder rondhout in Nederland verwerkt wordt. Het merendeel van het rondhout wordt verwerkt door zagerijen. De cijfers laten zien dat het aandeel verwerkt rondhout (656.000 m3) in 2009 historisch laag was, de verwachting is echter dat deze daling verder door zal zetten. Het merendeel van het hout dat door de rondhoutverwerkers wordt verwerkt is afkomstig uit het Nederlandse bos (68% in 2009).

Vervolgens ging Annemieke in op de betekenis van de cijfers voor het Nederlandse bos. Zo blijkt dat steeds meer inlands rondhout in het buitenland verwerkt wordt, maar nog steeds wordt het meeste hout door Nederlandse verwerkers verwerkt (52%). Er blijkt een discrepantie te zitten tussen de hoofdboomsoort verdeling van het Nederlandse bos en de houtsoorten die verwerkt wordt door de rondhoutsector. Grenen (27%), vuren (13%), douglas (17%) en lariks (15%) voeren de boventoon binnen het verwerkte hout. Echter, kijkend naar de boomsoortsamenstelling blijkt dat met de aandelen fijnspar (6%), Douglas (6%) en lariks (4%) van deze "gevraagde" houtsoorten ver achterblijft. Als laatste liet Annemieke de ontwikkelingen van de prijzen binnen de rondhoutsector zien.

Bosbedrijf gemeente Epe

Na twee presentaties waarin cijfers van onderzoeken en monitoringen de leidraad waren was het de beurt aan Rob Philipsen, beheerder van de gemeentebossen in Epe. Op zeer bevlogen wijze nam Rob de aanwezigen mee om te vertellen op welke wijze ze binnen het bosbedrijf Epe door middel van het beheer een optimale houtoogst nastreven. Rob gaf aan dat er binnen de bossen van Epe natuurlijk ook veel aandacht is voor natuur, natuurbeleving en recreatie, maar de gondstofvoorziening is een belangrijke peiler. De inzet is om van een pioniersbos te komen tot een volwaardig stabiel en hoog productief bosecosysteem met een hoge houtkwaliteit.

Rob schetste de ontstaansgeschiedenis van de bossen in Epe alvorens hij toekwam aan datgene waarbij bij de aanwezigen ongetwijfeld wat jaloerse gevoelens boven kwamen drijven; de gemiddelde bijgroei. Henny liet in zijn presentatie zien dat de gemiddelde bijgroei in Nederland 8m3/ha/per jaar bedraagt. Het (haalbare) streven voor Epe is een bijgroei van 12,7 m3/ha/jr. Met de bossen van landgoed Schovenhorst als toekomstvisie heeft Rob een zeer duidelijk beeld waar hij met "zijn" bossen heen wil. Het is dan ook niet verwonderingswaardig dat het bosbedrijf Epe rendabel is. Dit is o.a. te wijten aan de hoge bijgroei en goede houtkwaliteit. Rob sloot af met een stelling die van toepassing is op elk bos waarin men hout produceert; Bosbeheer vraagt om investeringen, een consequent beleid en veel geduld!

Multifunctioneel met een grote P

Als laatste spreker kwam Sander Wijdeven van Staatsbosbeheer aan het woord. Met zijn presentatie getiteld "Multifunctioneel met een grote P" introduceerde Sander de aanwezigen met het "nieuwe" beleid van Staatsbosbeheer. Via de drie vragen "willen we het, kan het en mag het" zette Sander uiteen wat de overwegingen binnen Staatsbosbeheer zijn om meer nadruk te gaan leggen op houtoogst. Gezien de recente bezuinigingen zijn er twee mogelijke opties; de kosten moeten omlaag of de inkomsten omhoog. Men was binnen Staatsbosbeheer al bezig met een herziening van het beleid maar met het huidige politieke klimaat is deze herziening in een stroomversnelling gekomen. Staatsbosbeheer heeft relatief veel dennen bossen op arme zandgronden. Het gevoerde beheer leidde er toe dat deze bossen steeds holler en ruimer kwamen te staan. De bossen zijn te vergelijken, zoals Sander illustreert, met "groene soep" (niet heel aantrekkelijk of buitengewoon lekker). Staatsbosbeheer wil van "groene soep" naar "soep met ballen". Het bos moet gevarieerder, met een hogere voorraad en dikkere diameters. Om te zorgen dat zowel de ecologische als economische functies geoptimaliseerd worden, trekt men deze doelstellingen iets uit elkaar. Staatsbosbeheer wil van grote arealen multifunctioneel bos en bos met natuurwaarden naar eenheden grote natuur, maar vooral een groot productieareaal maar daarin, op de plekken waar de ecologische functies waardevol zijn, bos met natuurfunctie en de ecologische infrastructuur.

Aan het eind van zijn presentatie geeft Sander antwoord op de eerder gestelde drie vragen; Willen we het? Ja, men wil een beter bos met meer inkomsten. Kan het? Ja, door meer te oogsten voor verjongingskap in plaats van te blijven doordunnen en op de plekken waar het bos van dermate slechte kwaliteit is geheel opnieuw te beginnen bieden de bossen van SBB voldoende mogelijkheden. De laatste vraag mag het? lijkt ook geen probleem. De Nederlandse bevolking heeft volgens Sander helemaal geen problemen met meer oogst mits het goed wordt uitlegt. Hierbij lijkt de recessie zelf een positieve uitwerking te hebben aangezien iedereen weet dat de broekriem moet worden aangehaald dus het verhogen van de inkomsten uit hout is dan een logisch gevolg.

Bezoek Houtwerf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V.

Als afsluiting van deze middag werd een bezoek gebracht aan de houtwerf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V. uit Hierden. De KNBV-leden werden uitermate gastvrij ontvangen door Gijs van den Berg om vervolgens te worden rondgeleid over het bedrijf door Gijs en Dhr Roelfsema. De hoeveelheid langhout op de houtwerf, de geur van het verse hout en de efficiënte wijze waarop binnen RHS int. B.V producten worden gemaakt sprak bij alle aanwezigen tot de verbeelding. Als afsluiting was een gezellige borrel georganiseerd en de aanwezigen konden hun "hout" kennis inzetten middels de prijsvraag. De persoon die kon raden hoeveel langhout er op een oplegger lag won 2m3 gekloofd brandhout gratis thuis bezorgd.

 De werf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V.
De werf van Rondhout Handelsmaatschappij Speciaal Internationaal B.V. Foto Etiënne Thomassen

Deze middag bood de aanwezigen nieuwe inzichten als het gaat om het inzetten van hout als economische drager binnen het beheer. Eén van de onderwerpen die hierbij alle bepalend is voor het slagen van een nieuw beleid, verjonging, kwam niet aan de orde. Gelukkig heeft de studiekring op 25 mei een studiedag over bosverjonging georganiseerd om dit gemis op te vullen.

Download

Reacties

Er zijn nog geen reacties.