Home >> Artikelen >> Moet de Boswet afgeschaft?

Artikelen

Mini-Symposium voorjaar 2005

Moet de Boswet afgeschaft?

Een Verslag van de Activiteitencommissie door Irma Corten en Boudewijn Swart
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

De Boswet, het lijkt een saai onderwerp. Dit bleek 15 april 2005 bij de voorjaarsbijeenkomst van de KNBV niet het geval. De Boswet gaat ons KNBVers allemaal aan en hij laat zien welk belang de samenleving aan bos hecht.

Bas Visser, de specialist in Nederland voor wetgeving op het gebied van bos en bomen gaf een introductie in de geschiedenis van de Boswet. Eeuwenlang was het beschermen van bomen en bos tegen illegale kap de focus. Strenge lijfstraffen waren de sanctie. De huidige discussie rond de beperking van realisatie van andere natuurtypen vanuit bos moet in dat historisch perspectief worden geplaatst. De huidige Boswet van 1961 is een compromis tussen een centralistische en een liberale visie, een gevolg van de voorbereiding door een socialistische en behandeling door een liberale regering. Zo is er bijvoorbeeld geen duidelijke afbakening gekomen tussen de Boswet en andere wetten zoals de Wet RO. Toch is hij effectief door zijn eenvoud. Aandachtspunten anno 2005 zijn o.a. een consequent handhavingregime vanuit strafrechtelijke optiek en een nuancering voor bos naar verschillende kwaliteit of naar maatschappelijk belang vanuit bestuursrechtelijke invalshoek.

Ton Rotteveel vertelde over de nevenresultaten van zijn recente onderzoek voor LNV. Doel van dit onderdeel was om te bekijken hoe de Boswet nu functioneert en of de Boswet nut heeft. Aanleiding waren discussies in het kabinet over vermindering van de regelgeving. De suggestie "hef de Boswet maar op" was aanwezig. In zijn verkenning heeft hij gesproken met bij de wet betrokken LNV onderdelen en met provincies (niet met projectontwikkelaars en gemeenten) terreinbeherende organisaties en met KNBV leden op een bijeenkomst op 5 januari. De meningen uit de bos en natuursector leken op elkaar. Dat viel op. De Boswet is effectief en efficiënt en noodzakelijk voor de terreinen waar de Natuurbeschermingswet en de Flora en faunawet niet gelden. Knelpunten worden voornamelijk ervaren in de inwisselbaarheid met natuur bij de huidige strikte, traditionele interpretatie en bij de uitvoering van de compensatie. Door de lange termijnen en de landelijke dekking is de Boswet bij Rijkswaterstaat bijvoorbeeld lastig handhaafbaar. De termijn voor compensatie is bij Rijkswaterstaat 10 jaar. Dit zijn afspraken die in de "dementie van een organisatie" verloren dreigen te gaan.

Het onderzoek en de aanbevelingen zullen nog voor de zomer in de managementteams van LNV-Directies worden besproken. Een logisch moment voor uitgebreidere aanpassingen is pas in 2007/2008 want dan zal de Flora en Faunawet geëvalueerd worden. Dan kan opnieuw naar alle groene wetten gekeken worden en zou bijvoorbeeld gedacht kunnen worden aan één Natuurwet. Het advies aan de management teams is om met "het veld" over aanpassingen aan de Boswet te praten, aldus André Perik (LNV Directie Regionale Zaken). Het is aan de KNBV om zich hierop voorbereiden. Voorzitter Jaap Kuper geeft aan dat we deze kans moeten grijpen, we moeten op tijd inhaken op dit proces.

Cor Zuidema, beleidsuitvoerder Boswet bij de provincie Utrecht, ging in zijn voordracht in op de vraag hoe hij in de praktijk van bos- en natuurbeheer omgaat met de Boswet. Hij gebruikt daarbij het provinciale beleid rond het verbinden van verschillende heideterreinen op de Heuvelrug. Het natuurdoeltype Heideterrein behoort tot de prioritaire doelstellingen van LNV. Hij licht toe welke ruimte met LNV is overeengekomen voor ontheffing van de herplantplicht en het toepassen van compensatie. Na lang zoeken blijkt het vooralsnog niet mogelijk om "ergens in Nederland" tot passende compensatie te komen. Volgens Zuidema is ook mogelijk om binnen het kader van de boswet een heidecorridor in te richten, op basis van de Nota Open Bos. Strikte omvorming van bos in heide is niet nodig door gebruik te maken van variabele dunning met open plekken, uitstel van de herplantplicht aan te vragen en gebruik te maken van wandelend bos. Hij illustreert dit met beelden uit eigen werk, op het projectiescherm en in het aansluitende veldbezoek aan de locaties Lange Veen, Ringheuvels en 't Waswater op het landgoed Den Treek, grenzend aan de Leusderheide.

De discussie werd overigens ook in de zaal al goed gevoerd net als buiten tijdens het veldbezoek. De bosbouwvereniging moet helder zijn wat ze wil en niet de hoofddoelstelling van de Boswet ondergraven, klinkt het. Vanuit de samenleving is "veel behoefte aan bos". De Boswet heeft in zich dat de factor tijd "oud worden van bos" vanzelf een heleboel kwaliteiten brengt. Dat is ook nog goedkoop, veel goedkoper dan "tuinieren", verwijzend naar het realiseren van speciale natuurdoeltypen zoals heide. Anderzijds is de vraag naar andere natuurtypen een actuele maatschappelijke vraag waarvoor wij de kop niet in het zand kunnen steken. Een praktische vraag wordt gesteld: wat is de definitie van bos? De Boswet zelf heeft het over houtopstanden en zegt er verder niets over. De handhavingregels houden 60 % bedekking aan en internationaal hanteert de FAO 30 % kroonbedekking. De algemene teneur van de discussie is dat bos niet zomaar inwisselbaar moet zijn voor natuur. Je moet het bosareaal houden dat je hebt; dat geldt ook voor natuur: voeg alles samen, bos en natuur, maar dan op basis van de Boswet en niet van de Natuurbeschermingswet of Flora- en Faunawet, zo klinkt het uit de zaal.

Reacties

Er zijn nog geen reacties.