Home >> Artikelen >> Nieuwe kijk op Amerikaanse vogelkers

Artikelen

Verslag middagbijeenkomst 175e ALV

Nieuwe kijk op Amerikaanse vogelkers

Een Verslag van de Activiteitencommissie door Renske Terhürne en Petra Schmitz
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Het middaggedeelte van de voorjaarsvergadering stond in het teken van de Amerikaanse vogelkers. Aanleiding hiervoor was het verschijnen van een nieuw boek over deze exoot, getiteld ‘Amerikaanse vogelkers, van bospest tot bosboom’. Het is geschreven door Bart Nyssen (Bosgroep Zuid Nederland), Jan den Ouden (Wageningen Universiteit) en Kris Verheyen (Universiteit Gent). Het eerste exemplaar van het boek werd op deze middag aangeboden aan Jan Bovendeur, Bureauhoofd Natuurverkenningen van de Provincie Noord-Brabant. Deze provincie heeft het achterliggende onderzoek mogelijk gemaakt. In het boek wordt gepleit voor een nieuwe aanpak van de vogelkers, waarbij wordt uitgegaan van de natuurlijke rol die de soort kan spelen in de bosontwikkeling. Tijdens deze middag werd dit idee nader toegelicht voor ruim 60 leden van de KNBV en andere geïnteresseerden.

Bart Nyssen geeft uitleg tijdens de excursie
Bart Nyssen geeft uitleg tijdens de excursie. Foto Renske Terhürne.

Amerikaanse vogelkers wordt aangemerkt als een invasieve exoot. Wat houdt dit precies in? Margot Vanhellemont (Universiteit Gent) presenteerde een helder overzicht van invasieve exoten in het algemeen. Exoten zijn soorten die door toedoen van de mens een nieuw verspreidingsgebied hebben bereikt. We spreken van invasieve exoten wanneer de exoten in aantal toenemen of wanneer hun verspreidingsgebied toeneemt. Hun succes wordt bepaald door de mate van invasiviteit, de gevoeligheid van de gemeenschap waarin ze terecht komen, en de introductiedruk (aantal en omvang).

De Amerikaanse vogelkers is in de 17e eeuw in Europa geïntroduceerd als sierboom. Rond 1900 werd de soort ook aangeplant in bossen, met name in wind- en brandsingels en vanwege bodem verbeterende kwaliteiten. Pas halverwege de vorige eeuw begon men de soort te ervaren als een invasieve soort, de ‘bospest’. De soort is succesvol vanwege zijn frequente zaadproductie, effectieve verspreiding van zaad en hoge potentiële groei. Daarnaast is een hoge lichtbeschikbaarheid gunstig voor vogelkers. Is er in een bos sprake van een dichte kruidlaag en competitie met inheemse bomen en struiken, dan heeft de vogelkers het een stuk moeilijker.

Opstand van grove den waar vogelkers een probleem blijft vormen
Opstand van grove den waar vogelkers een probleem blijft vormen. Foto Renske Terhürne.

Dit laatste biedt aanknopingspunten voor een nieuwe beheerstrategie voor de vogelkers. Deze strategie werd tijdens de bijeenkomst nader toegelicht door Bart Nyssen. De strategie gaat uit van het feit dat de vogelkers een pioniersoort is. De reden dat vogelkers in zulke grote aantallen aanwezig is, komt doordat de meeste van onze (veelal grove dennen)bossen kunstmatig in een pioniersstadium gehouden worden. Daardoor komen er geen soorten in het bos die de plek van de vogelkers innemen. Vogelkers profiteert van de grote hoeveelheden licht die op de bodem vallen en kan vrijwel ongehinderd groeien. Wanneer natuurlijke bosontwikkeling een kans krijgt, zullen andere soorten vanzelf de plek van de vogelkers innemen.

Deze zogenaamde opvolgersoorten zijn niet altijd aanwezig. Soms komen ze ingewaaid vanuit aanliggende woonwijken, maar zijn er geen bronnen voor handen en is bossuccessie wel gewenst, dan moeten de opvolgersoorten aangeplant worden. Het gaat dan vooral om winterlinde, esdoorn, veldesdoorn, steeliep, hulst, hazelaar, haagbeuk, taxus, tamme kastanje, Europese vogelkers en beuk. Het bos wordt door deze soorten weerbaarder. Het is zelfs mogelijk om de vogelkers te gebruiken als belangrijke houtproducerende soort in je bos. Dit is in de Verenigde Staten veel gebruikelijker dan in Europa.

Volwassen vogelkersen in een gemengde opstand: in de ondergroei kunnen andere soorten nu prima opkomen
Volwassen vogelkersen in een gemengde opstand: in de ondergroei kunnen andere soorten nu prima opkomen. Foto Renske Terhürne.

Tijdens de excursie in de bossen van Eerbeek lieten Bart Nyssen en Sander Bosman (gemeente Brummen) zien hoe de aanpak in de praktijk kan werken. Ondanks de regen werd er volop gediscussieerd over de mogelijkheden van de nieuwe aanpak in verschillende opstanden. Aan het eind van de middag waren de eerste bedenkingen weggenomen en menigeen ging met het nieuwe boek naar huis om het allemaal nog eens rustig na te lezen.

Download

Reacties

Er zijn nog geen reacties.