Home >> Artikelen >> Planten of Natuurlijke Verjonging: Wat is wijsheid?

Artikelen

Verslag middagbijeenkomst 174e ALV

Planten of Natuurlijke Verjonging: Wat is wijsheid?

Een Verslag van de Activiteitencommissie door Wouter Delforterie
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Aansluitend op de Algemene ledenvergadering van de KNBV op vrijdag 9 november 2012 werd een bijeenkomst gehouden over bosverjonging. De nadruk lag vooral op de keuze tussen verjongen door middel van natuurlijke verjonging of door middel van aanplant. De middag bestond uit een drietal presentaties. Aansluitend werd door de KNBV leden een ronde over het Landgoed Twickel gemaakt.

Groep tijdens de excursie op Landgoed Twickel
Groep tijdens de excursie op Landgoed Twickel - Foto Wouter Delforterie

Natuurlijke verjonging vs. Aanplant

De middag werd afgetrapt door Anne Oosterbaan werkzaam bij Landgoed Twickel. In zijn presentatie werden de resultaten en conclusies gepresenteerd van een onderzoek naar de vestiging en ontwikkeling van natuurlijke verjonging op grootschalige kapvlakten, in kleinschalige verjongingsgaten en onder een scherm van bomen op de hoge zandgronden over een periode van 14 jaar.

Verjonging door middel van aanplant lijkt een voorspelbaarder resultaat op te leveren dan gebruik maken van natuurlijke verjonging. Een aanplant kan echter ook mislukken. Daarnaast is inmiddels veel kennis aanwezig hoe gestuurd kan worden op een bepaalde soortensamenstelling bij natuurlijke verjonging. De ontwikkeling van de soortensamenstelling is met aanplant goed te plannen door rekening te houden met het groeiritme van verschillende soorten. Ook bij natuurlijke verjonging is de ontwikkeling enigszins te reguleren door de keuze van het juiste bedrijfssysteem hoewel sommige soorten lastig te handhaven zijn. De kwaliteit van natuurlijke verjonging is veelal goed, hoewel in verjongingsgaten en onder een scherm de kwaliteit in 1 op de 4 gevallen onvoldoende was. Aanplant zal daarentegen veelal duurder zijn en het beeld minder natuurlijk.

De keuze voor natuurlijke verjonging dan wel aanplant lijkt afhankelijk van de locatie en van de doelstellingen binnen het bosbeheer. Daarnaast zijn ook mengvormen mogelijk waarbij in beperkte mate wordt aangeplant en deze aanplant wordt aangevuld met spontaan opkomende verjonging.

Randvoorwaarden rondom een succesvolle aanplant

Theo Keizers van Bosgroep Noord-Oost Nederland vervolgt de middag met een uiteenzetting over de randvoorwaarden voor een succesvolle aanplant. Hierbij werd vooral aandacht besteed aan de prijs en kwaliteit van het plantmateriaal.

Van belang voor de kwaliteit van het plantmateriaal is de genetische achtergrond van het materiaal en de uiterlijke kwaliteit. Over genetische kwaliteit is veel bekend, maar deze wordt weinig toegepast in het huidige bosbeheer meent Theo. De kennis over de genetische achtergrond is gebundeld in de rassenlijst bomen (www.rassenlijstbomen.nl) De soorten in de rassenlijst zijn geselecteerd op bewezen goede prestaties en/of autochtone afkomst.

De uiterlijke kwaliteit kan sterk beïnvloedt worden door de kwaliteit van het transport, de aflevering van het plantsoen en de uiteindelijke uitvoering en begeleiding van de aanplant. De prijs voor het bosplantsoen moet volgens Theo nadrukkelijk op een derde plaats staan. In de toekomst zal een grote rol weggelegd zijn voor het gebruik van pluggen. Deze vorm van aanplant is goedkoper, slaat beter aan en is efficiënter in de uitvoering.

Klimaat-proof aanplanten met Douglas

Pascal Sauren, onlangs afgestudeerd aan de Wageningen Universiteit, presenteert zijn MSc Thesis over droogte resistentie bij Douglas. Om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen is het belangrijk een bomenbestand te hebben wat kan omgaan met de gevolgen van klimaatverandering zoals toenemende zomerdroogte.

In het natuurlijke verspreidingsgebied van Douglas heerst een neerslaggradiënt van zuid naar noord. De verwachting is dat de herkomsten uit het zuidelijk, drogere, deel van het herkomstgebied een hogere droogteresistentie hebben dan de herkomsten uit het noordelijk deel. Dit is getest middels het nemen van boorkernen uit Douglas bomen in een proefveld uit de jaren ’60 in de Boswachterij Sleenderzand. De jaarring opbouw van de verschillende herkomsten is gemeten en vergeleken met klimaatgegevens over de periode sinds aanplant. De herkomsten lopen uiteen wat betreft productiviteit en droogte resistentie waarbij de noordelijke herkomsten productiever zijn en de zuidelijke een betere droogte resistentie. De verschillen zijn echter beperkt en waarschijnlijk hoofdzakelijk van belang in gebieden waar nu al regelmatig te droge omstandigheden heersen.

De winnaar van toekomstboom 2012 Pascal Sauren ontvangt de prijs van Jan de…
De winnaar van toekomstboom 2012 Pascal Sauren ontvangt de prijs van Jan den Ouden van Stichting Toekomstboom - Foto Wouter Delforterie

Aansluitend op zijn presentatie ontving Pascal Sauren uit handen van Jan den Ouden de eerste editie van de scriptieprijs “De Toekomstboom”. Deze scriptieprijs is een initiatief van Stichting Toekomstboom, die als missie heeft het bevorderen van bosbeheer op wetenschappelijke grondslag.

Bosverjonging op Landgoed Twickel

Voorafgaand aan het veldbezoek op Landgoed Twickel houdt Hans Gierveld een inleiding over de geschiedenis van het bosbeheer en de aanpak bij verjonging van de verschillende bostypen op Landgoed Twickel. Tot 1975 werd weinig geoogst en was weinig tot geen aandacht voor verjonging in de bossen van Twickel. Tussen 1975 en 1990 werd de verjonging van het bos op het landgoed planmatig opgepakt waarbij met een kaalkapsysteem werd gewerkt met aanplant. Na 1990 is begonnen met het verhogen van de jaarlijks houtoogst. Bij huidige verjonging wordt uitgegaan van natuurlijke verjonging en waar dit wenselijk wordt geacht wordt deze aangevuld met aanplant. In het oude loofbos wordt kleinschalig verjongd waarbij veren van Inlandse eik zijn aangeplant. Lokaal is verzorging noodzakelijk, maar in veel gevallen blijkt niets doen uiteindelijk het beste resultaat op te leveren. In het grove dennenbos wordt grootschaliger gewerkt om voldoende verjonging te krijgen. Lanen worden verjongd door delen ineens te vellen en in te planten.

Download

Reacties

Er zijn nog geen reacties.