Home >> Artikelen >> Pro Silva international meeting in Ierland

Artikelen

Verslag jaarlijkse bijeenkomst Pro Silva Europe van 14-16 mei 2007

Pro Silva international meeting in Ierland

Een Verslag van Pro Silva door Guy Geudens, Martijn Boosten en Susan Bonekamp
Gepubliceerd op . Er zijn geen reacties.

Eens per jaar komt Pro Silva Europa bij elkaar. Dit netwerk van Europese bosbouwers promoot bosbouw op basis van natuurlijke processen waarbij het bosklimaat in stand blijft. Bij Pro Silva Europa zijn de Pro Silva werkgroepen uit zo'n 24 Europese landen of regio"€™s aangesloten. Vanuit deze landen kwamen 51 personen naar de International Board Meeting in Ierland voor een 3 daagse excursie en de jaarlijkse bestuursvergadering. Hieronder wordt een impressie gegeven van deze excursie en het netwerk Pro Silva Europa.

Pro Silva international meeting Ierland
Pro Silva international meeting Ierland.

Bosbouw in Ierland

Het laatste decennium werd in Ierland, mede door Europese bebossingssubsidies, jaarlijks 10 tot 20.000 ha bebost met voornamelijk Sitkaspar (Picea sitchensis). De historische bebossingen van woeste gronden en marginale landbouwgronden met dennen op de Vlaamse en Nederlandse zandgronden en met fijnspar in de Ardennen worden ruwweg een eeuw later in Ierland nog eens glansrijk overgedaan. Opvallend is dat hierbij dezelfde fouten worden gemaakt als in Nederland en België destijds, met volledige financiële ondersteuning en dus goedkeuring van de EU. De Ieren zadelen zich nu dus op met de welbekende bijbehorende vraagstukken voor de nabije toekomst. Hoe moet er worden omgegaan met monofunctioneel bos, met bodemverzuring, met verlies van biodiversiteit van open vegetaties, met grootschalige aantastingen, met gebrek aan veelzijdigheid in de houtproducten bij het wegvallen van afzetmarkten, met verstoring van de natuurlijke waterhuishouding? Waarschijnlijk worden over 50 jaar de schrijfsels over geïntegreerd bosbeheer en bosomvorming weer uit de kast gehaald die de Europese bosbeheerders vandaag de dag publiceren in het Duits, Deens, Frans of Nederlands. Hierbij is zelfs de taalbarriëre geen excuus: de Britse bosbeheerders van Continuous Cover Forestry zijn nu al volop bezig zinnig om te gaan met oudere Sitkaplantages..

Pro Silva Ierland en Mount Callan

Robert Tottenham was een Ierse boer met 500 ha graasgronden. In de jaren 60 besefte hij dat koeien vetmesten geen toekomst meer had op de zure, venige en winderige berg Mount Callan in County Clare. Daarom begon hij met een eenvoudige tractor jaarlijks over een tiental hectare voren te ploegen en te beplanten met Sitkaspar. Tottenham beheerde deze plantages niet volgens de gangbare Ierse bosbouwpraktijk. Hij had zijn eigen visie op het beheer. In de normale Ierse bosbouwpraktijk wordt er tot de eindkap (na ca 40 jaar) niet gedund in de Sitkaplantages. Tottenham begreep echter dat je door vroeg en regelmatig dunnen een echt bos kunt creëren, waarin naast een veelzijdiger product (bomen van verschillende afmetingen) er ook al snel mogelijkheden voor natuurlijke verjonging van andere soorten worden gecreëerd. Tottenham bereikte met zijn dunningsregime bovendien een veel hogere aanwas. De oudste opstanden hebben tegenwoordig een aanwas tot 32 m³ per ha per jaar.

Veelzijdige Sitka opstanden op Mount Callan
Veelzijdige Sitka opstanden op Mount Callan.

Eind jaren 90 leerde de intussen bejaarde, maar energieke Tottenham Pro Silva Europa kennen en raakte gefascineerd door de Pro Silva principes. In 2000 werd onder zijn leiding Pro Silva Ierland opgericht. Enkele maanden voor deze Pro Silva Europa bijeenkomst overleed Robert Tottenham. Zijn werk op Mount Callan wordt nu voortgezet door zijn zoon Robin.

Pro Silva Ierland is inmiddels uitgegroeid tot een actieve club bosbouwers die zich inzet om in Ierland meer aandacht te krijgen voor bosbeheer op basis van natuurlijke processen. Op hun website staan de werkingsprincipes van Pro Silva Ierland rond duurzaam bosbeheer met Sitkaspar. Kortweg komt het beheer neer op: mengen, vroeg en frequent dunnen, inheemse soorten inbrengen en het vermijden van bebossing van te marginale standplaatsen. Langzaamaan worden deze principes meer en meer geaccepteerd en overgenomen door gangbare bosbouwers.

The Burren en Killarney National Park

Verbossing met hazelaar in The Burren
Verbossing met hazelaar in The Burren.

Tijdens de excursie zijn naast Mount Callan diverse andere bosgebieden bezocht, zoals oude landgoedbossen, jonge aanplantingen van gewone es of Sitkaspar bij particulieren en nationale parken. Ter plekke werd steeds gediscussieerd hoe (soms typisch Ierse) problemen en onderwerpen kunnen worden benaderd vanuit de Pro Silva principes. Bijvoorbeeld: rendabele dunningen, voorkomen van wildvraat, en omgaan met agressieve en ongewenste soorten. In het Nationaal park Killarney trachten de beheerders Ancient Oak Woodland en natte bostypes vrij te maken van woekerende rododendron. In het vochtige en winderige klimaat loopt de soort niet alleen snel uit via afliggende takken, maar produceert hij ook miljoenen zaden, die vlot kiemen. De bestrijding door afzagen en insmeren met glyfosaat lukt aardig, ware het niet dat Japanse Sikaherten de zaailingen van inheemse boomsoorten opeten, waardoor het bosherstel alsnog niet goed van de grond komt. In Killarney National Park werden ook indrukwekkende 250 jaar oude taxusbossen bezocht. In het kale landschap van de Burren, met zijn internationaal vermaarde kalkorchideeëngraslanden, werd getoond hoe hazelaar een pionier kan zijn die over honderden hectare het landschap verbost, nu het landbouwgebruik achteruitloopt.

Taxusbos in Killarney National Park
Taxusbos in Killarney National Park.

Pro Silva International Meeting

Op de algemene vergadering van Pro Silva Europa in Ierland werd geconcludeerd dat er vooral werk moet gemaakt worden van:

  • Een netwerk van Pro Silva voorbeeldbossen in Europa (zie ook onderstaande oproep)
  • Een interactieve website om de uitwisseling tussen de Pro Silva werkgroepen in alle Europese landen te bevorderen. www.prosilvaeurope.org is nog lang geen visitekaartje;
  • Het uitwerken van Pro Silva principes voor mediterrane bossen.
  • Het stimuleren van Pro Silva bosbeheer in landen die lid zijn en proberen niet-leden te enthousiasmeren zich aan te sluiten. (met name Scandinavië en nieuwe Oost-Europese landen)

In juni 2008 valt de Europese Pro Silva bijeenkomst samen met een groot congres over Naturgemässe Waldwirtschaft in Freudenstadt (Baden-Würtemberg – Duitsland). In 2009 viert Pro Silva haar 20-jarige bestaan. Dit wordt gevierd in Slovenië, het land waar Pro Silva in 1989 werd opgericht.

Pro Silva Europa vs Pro Silva Nederland/Pro Silva Vlaanderen

Tijdens de bijeenkomst in Ierland werd duidelijk dat Pro Silva bosbeheer nog lang niet in alle landen van Europa gemeengoed is. Vaak is er nog sprake van aanplant en beheer van monoculturen, niet of nauwelijks dunnen en kaalkap. Ook in Ierland spraken de voorbeelden wat dat betreft voor zich. In Nederland en België zijn de meeste bosbeheerders er inmiddels van overtuigd dat zowel het bos als de portemonnee baat hebben bij een manier van bosbeheer waarin geen kaalkap plaatsvindt en waarbij gebruik wordt gemaakt van natuurlijke processen.

Meer info en contactgegevens:

Oproep: Voorbeeldbossen gezocht!

Om Pro Silva beheer meer gezicht te geven, wil men in Europa een netwerk van voorbeeldbossen aanleggen. In elk land worden daarom een aantal bossen uitgekozen, die al een aantal jaren worden beheerd volgens de Pro Silva principes. Op de website van Pro Silva Europa (www.prosilvaeurope.org) zal een korte beschrijving van deze bossen worden geplaatst. De informatie wordt zo eenvoudig toegankelijk gemaakt voor beheerders, onderzoekers en andere geïnteresseerden.

Wanneer u uw bos wilt profileren als voorbeeldbos van Pro Silva Europa, kunt u contact opnemen met één van de auteurs.

Reacties

Er zijn nog geen reacties.