Toekomstboom 2025 uitgereikt
Joke Plas (KU Leuven) wint Toekomstboom-scriptieprijs 2025
De Toekomstboom 2025, de prijs voor beste studentenscriptie binnen het vakgebied bosecologie en bosbeheer, is voor 2025 toegekend aan Joke Plas voor haar MSc thesis gemaakt aan de KU Leuven. De prijs omvat een geldbedrag van 1000 euro, en een trofee gemaakt door Theo Jurrius.
De jury, bestaande uit professionals uit onderzoek en praktijk, heeft een shortlist van drie genomineerde scripties beoordeeld, waarbij zowel de relevantie van het onderwerp, de uitvoering van het onderzoek, als de toepasbaarheid in de praktijk, een rol hebben gespeeld bij de beoordeling.
Joke Plas (KU Leuven):
De jury verkoos met ruime meerderheid het eindwerk van Joke Plas (KU Leuven) als winnaar van de toekomstboomprijs 2025. In haar scriptie “Rebalancing nutrients: exploring rock dust applications to restore forest health on acidified sandy soils” doet Joke Plas zeer degelijk en beleidsrelevant onderzoek naar de effecten van twee typen steenmeel op gedegradeerde, verzuurde bosbodems. Ze zoekt naar verklaringen voor positieve effecten, en evenzeer naar de redenen waarom die zich niet manifesteerden maar wel verwacht werden. De scriptie is vlot geschreven en het werk is fraai en verhelderend geïllustreerd. De scriptie van Joke Plas kan aan de bosbeheerder bevestigen dat steenmeel voor een significante stijging in pH en baseverzadiging kan zorgen. Dat geeft vertrouwen voor beheerders op arme zandgronden in Vlaanderen en Nederland. De verschillen tussen de steenmeeltypes voegen nuance en diepgang toe aan de discussie over bodemverbetering.
Ook de twee andere genomineerden deden in het kader van hun studies belangrijk en diepgaand onderzoek. Thomas Nutter (KU Leuven) deed met zijn scriptie “Consequences of forest thinning on the microclimate and carabid beetles (Coleoptera, Carabidae) in Meerdaal forest” onderzoek naar de invloed van de dichtheid van het bladerdak en het microklimaat op het voorkomen van loopkevers. Zijn onderzoek toont aan dat dunning een tweesnijdend zwaard is: positief voor bodemvocht, maar potentieel schadelijk voor het temperatuur bufferend vermogen van het bos. Hij komt tot de vaststelling dat warmteminnende soorten loopkevers toenemen en koelteminnende soorten verdwijnen wanneer meer dan 35% van het kronendak wordt weggedund.
De derde genomineerde, Arthur Debaene (UGent), onderzoekt in zijn thesis “Exploring the climate sensitivity of southern European tree species in a common garden experiment” de klimaatgevoeligheid van tien Zuid-Europese boomsoorten. De bevinding dat warme zomers van het voorgaande jaar de diametergroei afremmen, terwijl neerslagpatronen soortspecifieker doorwerken op de groei, toont een diepgravend inzicht in de fysiologie van bomen. De studie levert bovendien een verrassende conclusie: Zuid Europese soorten reageren niet fundamenteel anders op klimaatvariatie dan inheemse soorten.