Inheemse soorten
De inheemse zwarte populier (Populus nigra) is een kenmerkende soort van het zachthoutooibos, dat overwegend langs de rivieren en grote beken voorkomt. De zwarte populier groeit op plaatsen die regelmatig door het rivierwater overstroomd worden, maar waar geen water stagneert. De zwarte populier was vermoedelijk één van de eerste populierensoorten die deel uitmaakten van de oorspronkelijke vegetatie in Zuid-Limburgse beekdalen, langs de grote rivieren en aan de binnenduinrand. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en omvat vrijwel heel Europa plus een deel van Noord-Afrika en Centraal- en West-Azië.
De zwarte populier is een bedreigde boomsoort. In Nederland komen er hier en daar langs de Maas, Waal, Rijn en IJssel, en langs enkele beken zoals de Dinkel in Overijssel en de Dommel in Noord-Brabant, nog exemplaren voor van de zwarte populier van lokale oorsprong, maar veel zijn het er niet. Om het voorbestaan te waarborgen zijn deze bomen vermeerderd en opgenomen in de genenbank van het Roggebotzand (Flevopolder). Daarnaast is Staatsbosbeheer in 1986 begonnen met de herintroductie van de zwarte populier in de uiterwaarden van de Rijn, Waal en IJssel.
De belangrijkste reden dat ze zo zeldzaam zijn geworden, is dat de rivieroevers eeuwenlang in cultuur zijn gebracht door de landbouw. De zaden van de zwarte populier kiemen van nature vooral in de binnenbochten van meanderende rivieren op plaatsen waar grof sediment wordt afgezet. Door het verdwijnen van de natuurlijke waterdynamiek door menselijk handelen, zijn de natuurlijke verjongingsmogelijkheden van de zwarte populier sterk afgenomen. Daarnaast zijn jonge zaailingen die worden gevonden in de nabijheid van zwarte populier, meestal het resultaat van een kruising met de Canadapopulier. Dit komt omdat er veel meer pollen in de lucht aanwezig zijn van de Canadapopulier dan van de zwarte populier. Er zijn aanwijzingen dat er grote genetische verschillen bestaan tussen populaties van zwarte populier langs de verschillende riviersystemen. Deze differentiatie is het gevolg van het proces van natuurlijke selectie. De zwarte populier werd voor veel toepassingen gebruikt en boeren hebben hem waarschijnlijk al eeuwenlang aangeplant.
De ratelpopulier (Populus tremula) ook wel esp of trilpopulier genaamd, heeft het grootste verspreidingsgebied van alle populierensoorten; dit omvat grote delen van Europa en Azië. De soort groeit vooral goed op goed ontwaterde, vochtige en leemhoudende gronden, maar hij groeit ook op nutriëntarme gronden. Hij komt voor van zeeniveau tot 2000 m hoogte in de Alpen en van gebieden waar de temperatuur kan zakken tot -30 graden celsius tot gebieden met temperaturen tot ruim +30 graden. De soort is niet bedreigd. De soort kan veel wortelopslag vormen, waardoor individuele bomen kunnen uitgroeien tot grote clusters van stammen (20 m in diameter) die allemaal behoren tot hetzelfde genotype (kloon).
